Sàn giao dịch bất động sản EZ Việt Nam chính thức là đơn vị tiếp thị và phân phối độc quyền dự án chung cư Vinaconex 7 - 136 Hồ Tùng Mậu

Giá nhà giảm sâu, mua vẫn sợ hớ

Trong khi chủ đầu tư, các nhà đầu cơ tìm đủ mọi cách bán tháo căn hộ thì người mua vẫn dè dặt.

Từ đầu năm, thị trường đón nhận nhiều đợt chào bán ồ ạt, với số căn hộ tăng gần gấp đôi so cùng kỳ năm trước. Trong khi chủ đầu tư, các nhà đầu cơ tìm đủ mọi cách bán tháo căn hộ thì người mua vẫn dè dặt.

Tồn kho chưa giảm
Chỉ thời gian ngắn sau Tết, lượng căn hộ chào bán ra thị trường tăng mạnh. Có thể thấy, động thái của các chủ đầu tư sau thời gian chờ đợi vẫn buộc phải bung hàng. Điểm qua các dự án chào bán cho thấy, mức giá căn hộ đã giảm mạnh, thấp nhất là 11 triệu đồng/m2 và cao nhất lên tới 46 triệu đồng/m2.

Khuấy động thị trường phân khúc căn hộ giá rẻ, dự án Kim Văn Kim Lũ chào bán vào tháng 3 vừa qua với mức giá chỉ từ 11 triệu đồng/m2 đã tạo nên một cơn sốt. Liên minh sàn bất động sản G5 chào bán căn hộ Spring Home với giá 19,2 triệu đồng/m2 (chưa bao gồm VAT). Hà Đô mở bán căn hộ Hado Park View. EZ Property chào bán các căn hộ Hei Tower từ 27,4 - 27,9 triệu/m2. Ở phân khúc cao cấp, căn hộ Watermark chào bán với mức giá từ 46 triệu đồng/m2, một dự án khác có mức giá lên tới 94 triệu đồng/m2.
Theo ước tính của CBRE, Hà Nội hiện nay có khoảng 21.600 căn hộ tồn kho tăng 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Số lượng căn bán được trong vào khoảng 600 căn, trong đó phân khúc bình dân ghi nhận tốc độ bán cao nhất. Tại thị trường sơ cấp, 95% số căn hộ chào bán mới có giá chào bán dưới 20 triệu đồng/m2, so với chỉ 26% số căn hộ chào bán dưới mức giá này năm ngoái. Một số chủ đầu tư tiếp tục chào bán lại các căn còn tồn với mức giá được điều chỉnh xuống.

Theo ghi nhận của CBRE, giá chào bán sơ cấp tại một số dự án có thể đã giảm tới 50% so với giá chào bán ban đầu. Tại thị trường thứ cấp, giá chào bán trung bình giảm 2,8% so với quý IV/2012. Một số căn hộ được chào bán ở mức giá cắt lỗ sâu. Giá chào bán phân khúc cao cấp giảm mạnh nhất do phân khúc này thiếu tính thanh khoản.

Khảo sát của Knight Frank, thị trường căn hộ tại các quận phía Tây chủ yếu là Hà Đông vẫn là khu vực có tỉ lệ giao dịch thành công cao nhất so với các quận khác. Đây là điểm sáng hiếm hoi trong bức tranh không mấy sáng sủa của thị trường căn hộ Hà Nội. Khu vực Hà Đông cũng là nơi tập trung nhiều dự án có diện tích căn hộ nhỏ và có giá chào bán trung bình phải chăng, vào khoảng 15 triệu đồng/m2.

Savills dự báo, tổng nguồn cung tương lai đạt xấp xỉ 64.400 căn từ 108 dự án. Hai quận phía Tây bao gồm Hà Đông và Từ Liêm là nguồn cung chính, cung cấp khoảng 31.000 căn, chiếm 48% tổng nguồn cung tương lai. Điều này càng khiến cho áp lực tồn kho ngày càng ép thị trường đi xuống.
Chủ đầu tư, nhà đầu cơ tranh nhau bán tháo

Mặc dù giá căn hộ đã giảm mạnh so với trước đây, nhưng theo các công ty BĐS người mua vẫn trong tư thế đợi chờ. Nhận định về tính thanh khoản của thị trường duy trì ở mức khá thấp, đại diện của Knight Frank cho rằng, tâm lý nghe ngóng chờ đợi của người dân tiếp tục là diễn biến chính của thị trường. Thông tin về các giải pháp của chính phủ nhằm giải quyết các vấn đề của thị trường bất động sản tiếp tục tạo ra tâm lý chờ đợi và hy vọng cho cả người mua và nhà đầu tư rằng giá bán căn hộ có thể sẽ tiếp tục giảm thêm.
Sau những lần giảm giá mạnh vào quý trước, giá chào bán của một số dự án trong quý 1/2013 chỉ giảm nhẹ vì một số chủ đầu tư cũng đang trông chờ vào gói cứu trợ từ chính phủ. Thị trường thuộc về những người có nhu cầu thực, mua để ở. Hiện nay nhóm khách hàng này tập trung khá nhiều vào những dự án có tiến độ tốt, sẵn sàng bàn giao trong thời gian từ 3-6 tháng tới.

Còn theo CBRE, triển vọng kinh tế - 27% số người tham gia khảo sát của Nielsen cho rằng đây là mối lo ngại lớn nhất trong bối cảnh hiện nay. Giá nhà và thu nhập hiện nay đang có sự chênh lệch quá lớn. Tại Việt Nam, giá nhà ở trung bình cao gấp 25 lần so với thu nhập, trong khi khoảng cách tương đương tại các nước châu Âu là 7 lần, Thái Lan là 6,3 lần và Singapore là 5,2 lần.
Theo CBRE, người mua hiện nay có nhiều khả năng đàm phán hơn so với trước đây. Họ không chỉ quan tâm tới giá bán, mà còn chú trọng về tiến độ xây dựng, tiện ích và cơ sở hạ tầng. Vấn đề uy tín và cam kết của chủ đầu tư cũng tác động đáng kể tới quyết định mua nhà.

Nhận định về thị trường trong thời gian tới, các chuyên gia đều đồng quan điểm, giao dịch thành công sẽ chỉ diễn ra tại các dự án với giá chào bán hấp dẫn và cạnh tranh, tiến độ xây dựng tốt, tiện ích và cơ sở hạ tầng tương đối phát triển. Mặc dù, Nhà nước đã có gói tín dụng 30.000 tỷ đồng cho thị trường, tuy nhiên vẫn cần có thời gian để các biện pháp trên được triển khai và mang lại hiệu quả, do đó dự báo thị trường về cơ bản sẽ chưa thể ấm lên cho đến quý III/2013. 

Trăm mét đất không mua nổi mét nhà

Khu đô thị Văn Quán - Hà Đông, Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải.

“Người dân góp một trăm mét đất cho dự án nhưng tiền đền bù không mua nổi một mét nhà...” - Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Văn Hiện phát biểu thảo luận về Dự án Luật Đất đai sửa đổi (sáng 17/4).

Thẩm tra dự luật, Ủy ban Kinh tế cho biết, đa số ý kiến tán thành với việc tiếp tục quy định chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai. Một số ý kiến đề nghị thực hiện chế độ đa sở hữu đối với đất đai; có ý kiến đề nghị thực hiện sở hữu tư nhân đối với đất ở...

“Nếu có lợi ích thỏa đáng thì người ta xung phong giao đất ngay. Đằng này, góp một trăm mét đất mà không mua nổi một mét nhà thì ai mà chấp nhận được” Nguyễn Văn Hiện - Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp

Phân tích bất cập trong cơ chế thu hồi đất, giá đất, ông Nguyễn Văn Hiện cho rằng, đối với những dự án phát triển kinh tế phải quan tâm lợi ích của người dân. Ngoài giá trị đền bù đất, phải có lợi ích khác nữa, bởi dân là người “góp” đất vào dự án. “Nếu có lợi ích thỏa đáng thì người ta xung phong giao đất ngay. Đằng này, góp một trăm mét đất mà không mua nổi một mét nhà thì ai mà chấp nhận được” - Ông Hiện nói.

Liên quan ý kiến đề nghị bỏ quy định thu hồi đất thực hiện các dự án kinh tế-xã hội, Bộ trưởng TNMT Nguyễn Minh Quang cho biết, cơ quan soạn thảo luật tiếp thu và chỉnh lý theo hướng rà soát để chuyển các dự án phát triển kinh tế, xã hội mà trong đó có lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng vào nhóm các dự án được Nhà nước thu hồi vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.
Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo vẫn trình hai phương án: Phương án một, giữ nguyên như dự thảo; phương án hai: Nhà nước không thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế, xã hội.
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cho rằng, chúng ta vẫn phải thực hiện các dự án thu hồi đất để phát triển kinh tế. Nhưng phải đặt mục tiêu vì lợi ích quốc gia, công cộng lên trên chứ không phải thu hồi để phục vụ cho lợi ích cá nhân hay một nhóm nào đó.

Khu đô thị Văn Quán - Hà Đông, Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải.

Giá đất là vấn đề lớn. Vì giá đền bù không thỏa đáng cho nên khiếu kiện nhiều. Thế nhưng, tại điều 72 dự thảo quy định không có gì mới so với quy định hiện hành, giá đền bù vẫn là giá do nhà nước quy định tại thời điểm thu hồi. Với cơ chế đó, giá đất nông nghiệp rẻ như bèo. Tôi đi tiếp xúc cử tri ở Sơn La, ở đó mấy mét đất mới mua được một bát phở!
Phải phân loại rõ khi thu hồi đất
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển, dự thảo thiếu khả thi, chưa giải quyết được thấu đáo những vấn đề đang đặt ra. Đất đai là sở hữu toàn dân, nhưng phải làm rõ câu chuyện về quyền của người dân, quyền của nhà nước. Hiện vấn đề này chưa rõ ràng, có mâu thuẫn, nếu không được giải quyết sẽ càng dẫn đến bức xúc. Bởi vậy, Chính phủ cần làm rõ quyền của nhà nước và quyền của người sử dụng đất gắn với đất đai, tài chính như thế nào.
Một bất cập khác được các ĐB chỉ ra là tình trạng các DN lợi dụng việc quản lý đất đai lỏng lẻo cho thuê để trục lợi. “Đất của nhà nước DN mang đi cho thuê, nhưng nhà nước không thu được đồng nào mà chảy vào túi cá nhân. Những trường hợp như vậy phải có cơ chế thu hồi, trả lại đất cho nhà nước quản lý” – Ông Hiển kiến nghị.
Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, phải phân loại rõ các trường hợp có thu hồi và không thu hồi. “Phải làm rõ ba việc: việc gì Nhà nước thu hồi, loại đất nào Nhà nước thu hồi và để làm gì, loại đất nào để làm gì thì không thu hồi... Nếu quy định chưa rõ, sau này có thực hiện thu hồi vẫn sẽ rất phức tạp” - Chủ tịch QH nói. 

Cho vay BĐS: 40.000 tỷ cũng có sẵn

NHNN đã sẵn sàng thực hiện việc cho vay gói 30.000 tỷ hỗ trợ bất động sản.

Trong buổi làm việc giữa Ngân hàng Nhà nước và TP Cần Thơ, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, NHNN đã sẵn sàng thực hiện việc cho vay gói 30.000 tỷ hỗ trợ BĐS theo chủ trương của Chính phủ.

Ông Bình nhắc lại, đến nay, hệ thống ngân hàng tiền đã sẵn sàng. “Như tôi đã báo cáo trước Quốc hội, cho vay BĐS 20.000-40.000 tỷ”, hệ thống ngân hàng sẵn sàng. Đến nay, NHNN đã xây dựng văn bản hướng dẫn công khai lấy ý kiến người dân để chuẩn bị thực hiện.
Lãnh đạo NHNN cho hay, lãi suất 6% và thời hạn vay 10 năm là rất ưu đãi đối với người vay. Vấn đề quan trọng nhất hiện nay là xác định đúng đối tượng được vay nhà.
“Nói gói tín dụng này chủ yếu hướng tới người có thu nhập trung bình có nhu cầu mua nhà, cán bộ công chức... nhưng tiêu chuẩn thế nào để được vay thì hiện chưa có. Bộ Xây dựng đang triển khai việc này và ngân hàng theo đó áp vào để cho vay” - ông Bình nói.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo NHNN, không thể có bất cứ một “cây đũa thần” động vào là có thể cứu được BĐS ngay. Gói tín dụng này cũng không thể lập tức làm tan băng BĐS mà có tác dụng kích thích, lan tỏa để tháo gỡ dần khó khăn cho thị trường này. BĐS liên quan đến hàng trăm ngành nghề khác, hỗ trợ BĐS cũng là tháo gỡ chung cho nền kinh tế cũng như tháo gỡ một phần nợ xấu cho ngân hàng.

Liên quan đến việc thành lập công ty xử lý nợ xấu, ông Bình cho biết, Chính phủ đã họp hai phiên thảo luận về đề án thành lập công ty này. NHNN đã hoàn thiện lại đề án, trong tuần này sẽ họp thông qua.

Với cái tên “Công ty quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam” - đơn vị này sẽ tập trung xử lý nợ xấu, trong đó có nợ xấu BĐS, tăng thanh khoản bổ sung cho các ngân hàng, tháo gỡ khó khăn cho bất động sản.
Về khả năng giảm lãi suất, ông Bình cho biết, Quốc hội đề ra chỉ tiêu lạm phát năm nay là 8%, Chính phủ đặt mục tiêu thấp hơn lạm phát 2012. Với tình hình hiện nay, mức lạm phát 8% là hoàn toàn khả thi. Nếu lạm phát ở mức 7% thì mỗi tháng còn lại lạm phát chỉ trung bình ở mức 0,4% cũng là mục tiêu có thể thực hiện được.

Nếu kiểm soát lạm phát tốt, lãi suất có thể hạ tiếp xuống 0,5-1 điểm phần trăm nữa. Theo đó, lãi suất cho vay sẽ hạ thêm để tạo điều kiện hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh. Khi điều kiện thuận lợi, NHNN sẽ nỗ lực đưa lãi suất cho vay phổ biến ở mức 10%/năm. 

"Giá BĐS ở Hà Nội vẫn có thể giảm hơn nữa"

Ông Phạm Thanh Hưng - Phó TGĐ Cengroup: Giá bất động sản ở Hà Nội vẫn có thể giảm hơn nữa.

Bàn đến câu chuyện về giá đang gây nhiều tranh cãi nhất trong giới bất động sản, ông Phạm Thanh Hưng – Phó TGĐ Tập đoàn Cengroup khẳng định: Giá bất động sản ở Hà Nội vẫn có thể giảm hơn nữa.

BĐS có giảm giá được nữa không?
Trao đổi với PV, ông Phạm Thanh Hưng thừa nhận: Năm 2011 nhiều chuyên gia kinh tế và bất động sản dự báo rằng, đây sẽ là thời điểm đỉnh cao nhất của bất động sản trong 3 năm tiếp theo nhưng lúc đó không ai tin là thị trường sẽ đóng băng kéo dài như vậy.
Thực tế ở thị trường Hà Nội, giao dịch bất động sản tạm lắng từ quý II năm 2011, đến nay đã tròn hai năm nhưng thời điểm đó rất ít chủ đầu tư chuyển mình. Đến cuối năm 2012 họ mới nhận ra cần thay đổi định hướng và định vị lại thị trường.
Để "cứu" mình, nhiều chủ đầu tư đã chủ động giảm giá dự án hay bung ra những dự án BĐS giá "sốc", hợp với túi tiền của tầng lớp khách hàng có thu nhập trung bình. Tuy nhiên, điều này cũng khiến không ít khách có nhu cầu mua nhà hiện nay băn khoăn: Liệu đó có phải là giá trị thật của BĐS? Liệu BĐS có giảm giá được nữa không?

Ông Phạm Thanh Hưng - Phó TGĐ Cengroup: Giá bất động sản ở Hà Nội vẫn có thể giảm hơn nữa.

Bàn đến câu chuyện về giá cả đang gây nhiều tranh cãi nhất trong giới bất động sản này, ông Hưng khẳng định: Giá bất động sản ở Hà Nội vẫn có thể giảm hơn nữa.
Thực tế một số chủ đầu tư đã giảm giá bán căn hộ của mình. Tùy theo từng dự án chủ đầu tư có thể giảm giá. Đây là thời điểm thị trường bất động sản dành cho phân khúc “những người mua nhà lần đầu tiên". Ở phân khúc này, khách hàng chủ yếu là người có thu nhập thấp nên việc chia nhỏ căn hộ phù hợp và thanh toán linh hoạt như nhận nhà trước trả tiền sau, các gói vay tín dụng được khách hàng hưởng ứng...
Ví dụ, nhiều chủ đầu tư bán tháo, cắt lỗ căn hộ thậm chí giá bán còn rẻ hơn giá thành họ làm ra. Trong tương lai, theo ông Hưng, sẽ còn nhiều dự án giảm giá khi mà chủ đầu tư họ định vị lại được khách hàng của mình.
Nhưng xét ở góc độ khác, không ít có chủ đầu tư vẫn cho rằng: Thà để căn hộ tồn còn hơn bán cắt lỗ, điển hình nhưcác dự án Madarine, Indochina Plaza Hà Nội… mặc dù còn tồn nhiều căn hộ nhưng chủ đầu tư không chịu bán cắt lỗ. Lý giải điều này, ông Hưng cho rằng giảm giá bất động sản chỉ tùy thuộc vào từng dự án và phụ thuộc vào “sức khỏe” của từng chủ đầu tư.
Nên chuyển nhượng dự án nếu không còn khả năng
Nói về “gói cứu trợ” 30.000 tỷ đồng của Chính phủ ưu tiên cho những cá nhân có nhu cầu mua nhà, ông Phạm Thanh Hưng phân tích: Hiện nay nợ xấu của ngân hàng trong lĩnh vực bất động sản lên đến vài trăm nghìn tỷ đồng, Chính phủ hỗ trợ 30.000 tỷ đồng thông qua các ngân hàng thương mại cho người dân vay mua nhà cũng là động thái tích cực giúp giải bài toán về nợ xấu và nhiều mục tiêu kinh tế khác nhau. Nhưng không thể dùng tài chính để giải cứu thị trường, giải pháp khả thi nhất là ưu tiên phát triển nhà ở xã hội và ra những quy định hướng tới nhóm có nhu cầu mua nhà thực sự.
Một giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, kích cầu thị trường được nhiều chuyên gia đưa ra là chia nhỏ diện tích căn hộ. Ông Hưng cũng thừa nhận đây là giải pháp tối ưu nhất. Tuy nhiên, việc chia nhỏ căn hộ về mặt kỹ thuật lại không hề dễ dàng. Với những dự án chưa làm xong phần móng, thay đổi kết cấu, diện tích còn dễ thực hiện. Nhưng với dự án đã thành khuôn hình, việc thay đổi diện tích kéo theo nhiều mặt hạn chế về kỹ thuật như đường cấp, thoát nước, tăng mật độ dân cư còn phải giải bài toán cho chỗ để xe, thang máy… Chính điều này là bài toán nan giải khiến nhiều chủ đầu tư đau đầu.
Trước làn sóng kiện cáo của nhiều nhà đầu tư cá nhân đã góp vốn vào các dự án “đắp chiếu”, ông Hưng góp ý: Nếu chủ đầu tư không đủ khả năng “ôm” nên khuyến khích chuyển nhượng dự án cho những chủ đầu tư có đủ khả năng hoàn thành dự án để khách hàng đã góp vốn có cơ hội được mua nhà.
Trên thực tế, đã có một số dự án chuyển nhượng cho các chủ đầu tư khác và được khách hàng nhiệt liệt ủng hộ.

Vay tiền mua nhà: Dân ngại rủi ro

Người dân tỏ ra khá thận trọng với các gói tín dụng hỗ trợ của ngân hàng

Để kích thích thị trường bất động sản đồng thời thúc đẩy tín dụng, các ngân hàng đã chủ động tung ra nhiều chương trình khuyến mãi, ưu đãi lãi suất cho các khoản vay mua nhà. Tuy nhiên, đa số người dân vẫn tỏ ra khá thận trọng khi tiếp cận với các gói hỗ trợ này.

Nhiều gói ưu đãi "khủng"
Ngân hàng Sacombank vừa triển khai gói tín dụng 1.000 tỉ đồng ưu đãi cho vay đối với các khách hàng cá nhân nhằm mục đích mua, xây dựng hoặc sửa chữa bất động sản đến hết ngày 31-5-2013. Theo đó, khách hàng có thể vay tối đa 100% giá trị mua, chuyển nhượng, xây dựng, sửa chữa bất động sản với số tiền vay lên đến 10 tỉ đồng, thời hạn vay tối đa 10 năm đối với xây dựng, sửa chữa và 15 năm đối với mua bất động sản. Mức lãi suất mà Sacombank áp dụng cho các khoản vay trên là 9,9%/năm trong 2 tháng đầu tiên. Sau đó, lãi suất được áp dụng bằng lãi suất huy động cộng với biên độ 2% trong 10 tháng tiếp theo và 4% trong các năm còn lại.
Tại ngân hàng VIB, các khách hàng có nhu cầu mua căn hộ Happy Valley (tại TP.HCM) hoặc căn hộ Hồ Gươm Plaza (Hà Nội) sẽ được ưu đãi lãi suất chỉ 11,99%/năm trong 1 năm đầu tiên. Trong 4 năm tiếp theo, lãi suất vay sẽ được tính bằng lãi suất huy động cộng với 4%.
Đặc biệt, ngân hàng HDBank còn dành 1.000 tỷ đồng dành khách hàng cá nhân vay với lãi suất thấp kỷ lục chỉ 0%, áp dụng trong tháng đầu tiên và 11,86%/năm cố định trong 11 tháng tiếp theo. Đây được xem là mức lãi suất hấp dẫn dành cho khách hàng có nhu cầu vay vốn mua nhà, xây sửa nhà…

Người dân tỏ ra khá thận trọng với các gói tín dụng hỗ trợ của ngân hàng

Nhiều ngân hàng thương mại khác như Eximbank, Vietcombank, Vietinbank… cũng đưa ra các gói tín dụng với mức lãi suất ưu đãi dành cho các khách hàng có nhu cầu vay mua nhà.
Cuộc đua ưu đãi này không chỉ diễn ra tại các ngân hàng trong nước mà còn có sự nhập cuộc của cả các ngân hàng nước ngoài.
Cụ thể, từ nay đến 19-6, các khoản vay mua nhà hoặc vay thế chấp nhà tại Ngân hàng HSBC (Việt Nam) sẽ được hưởng lãi suất 0% trong 3 tháng đầu tiên cho khoản vay được giải ngân trên 2 tỷ, và 0% lãi suất trong tháng đầu tiên cho khoản vay được giải ngân dưới 1 tỷ. Ngân hàng Commonwealth (Việt Nam) cũng vừa triển khai chương trình tín dụng cho vay ưu đãi mua nhà, mua xe… với lãi suất 5,99%/năm và thời hạn vay đến 25 năm. Ngân hàng Hong Leong cũng đang áp dụng lãi suất 6%/năm trong 3 tháng đầu cho các khoản vay mua nhà và vay thế chấp bất động sản…
Vẫn ngại rủi ro
Ưu đãi nhiều, nhưng lãnh đạo của một số ngân hàng trên địa bàn TP.HCM cho biết, cho vay mua bất động sản trong thời gian qua vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc. Theo lý giải của nhiều người, dù có nhu cầu thực sự, nhưng khách hàng vẫn khá e ngại khi đặt bút ký hợp đồng vay vốn. Trước hết là do các mức lãi suất ưu đãi mà các ngân hàng đưa ra chỉ áp dụng trong một khoảng thời gian ngắn, từ 1 năm trở xuống, còn sau đó, lãi suất sẽ điều chỉnh theo quy định từng thời điểm khác nhau.
Cuộc chạy đua lãi suất vào năm 2011, 2012 cùng với việc nền kinh tế chưa thật sự ổn định đã khiến cho người dân trở nên thận trọng hơn với các quyết định vay vốn do lo ngại về mức lãi suất trong tương lai, bởi các hợp đồng tín dụng mua nhà hầu hết đều có thời hạn khá dài, ít nhất là 10 năm.
Thêm vào đó, hầu hết các gói lãi suất cho vay mua nhà đều gắn với một vài dự án nhất định có ký kết hợp tác với ngân hàng. Như vậy, chỉ khi mua nhà tại các dự án đó, người vay tiền mới được ưu đãi lãi suất, còn với những dự án khác thì lãi suất vẫn cao ngất ngưởng. Sự hợp tác này giúp mang lại nhiều lợi ích như chủ đầu tư giải phóng hàng tồn kho, ngân hàng tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên không phải dự án nào cũng phù hợp với nhu cầu an cư của người dân, do đó cũng hạn chế khả năng tiếp cận vốn rẻ cho người mua nhà.
Đặc biệt hơn, với bài học nợ xấu đã mắc phải trong năm 2012 nên các ngân hàng trở nên khắt khe hơn trong việc thẩm định hồ sơ vay vốn.
Theo đó, khách hàng muốn vay phải chứng minh tài chính như nhận lương qua ngân hàng, có tiền chuyển khoản qua ngân hàng, mức thu nhập phải đạt từ khoảng 15 triệu trở lên… Cụ thể, như ngân hàng HSBC yêu cầu nhà thế chấp làm tài sản đảm bảo phải nằm trên địa bàn TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai và được định giá từ 800 triệu đồng trở lên. Với nhà thế chấp nằm trên địa bàn Đà Nẵng, Cần Thơ, Long Xuyên, Cao Lãnh, Sa Đéc, Vĩnh Long, Huế, Hội An, Tam Kỳ phải được định giá từ 500 triệu đồng trở lên. Ngoài ra, tại một số ngân hàng, khách vay tiền còn phải trả thêm nhiều loại phí như phí thẩm định tài sản, phí thanh toán trước hạn…
Theo phân tích của một chuyên gia kinh tế tại TP.HCM, những lo ngại về tiến độ của dự án, tâm lý chờ đợi giá nhà giảm thêm cũng là rào cản đối với việc cho vay bất động sản. Những giải pháp hỗ trợ thị trường của Nhà nước cùng với nỗ lực tự cứu mình của các DN bất động sản được hứa hẹn sẽ tác động giúp cho giá nhà có cơ hội giảm thêm trong thời gian tới. 

Mở bán căn hộ dự án Hei Tower

Ngày 02/04/2013, Công ty cổ phần Đầu tư Điện lực Hà Nội (HNPIC) ký hợp đồng ủy quyền với Sàn giao dịch bất động sản EZ Việt Nam – thuộc công ty Đầu tư & Phát triển Bất động sản EZ Việt nam (EZ Property) tổ chức chào bán các căn hộ thuộc dự án “Tòa nhà hỗn hợp văn phòng cho thuê và nhà ở” tại Số 1 Ngụy Như Kon Tum – P.Nhân Chính – Q.Thanh Xuân – TP.Hà Nội do HNPIC làm chủ đầu tư.

Dự án Hei Tower có quy mô 25 tầng nổi, 02 tầng hầm, 02 tầng kỹ thuật với 54.701m2 sàn, trên diện tích đất 5105m2, mật độ xây dựng 42%. Từ tầng 1 – 5 là khu thương mại dịch vụ, văn phòng cho thuê, từ tầng 6 – 25 là 300 căn hộ được thiết kế từ 81 – 177.7m2, mỗi căn hộ đều có khu lô gia rộng tạo nên những không gian riêng mà chủ nhà tự thiết kế sân vườn theo ý muốn. Tầng thượng của dự án là khu bể bơi và giải trí cao cấp. Dự án hiện đã cất nóc, đang tiến hành hoàn thiện nội thất, dự kiến bàn giao nhà vào cuối năm 2013.

Hei Tower nằm tại vị trí đắc địa trung tâm mới của Hà Nội, thừa hưởng hạ tầng hoàn chỉnh của khu đô thị Trung Hòa – Nhân Chính, dự án được kết nối với những tuyến đường chính của thành phố như Lê Văn Lương, Hoàng Đạo Thúy, Nguyễn Trãi, Khuất Duy Tiến…tạo sự thuận lợi về giao thông cho cư dân.

Môi trường sống xung quanh dự án rất lý tưởng, nằm kề bên là trường Tiểu học Thanh Xuân Trung, trường THCS Phan Đình Giót và THPT Nhân Chính, đối diện dự án là tổ hợp Hapulico Complex với nhiều dịch vụ như siêu thị, ngân hàng, trung tâm dược Hapu lớn nhất Hà Nội.

Trong đợt chào bán bắt đầu từ ngày 02/04/2013 Chủ đầu tư HNPIC công bố mức giá bán từ 27.4 – 27.9 triệu/m2(đã bao gồm VAT) đã hoàn chỉnh nội thất.

Một số ngân hàng cam kết tài trợ cho khách hàng mua nhà tại dự án với lãi suất ưu đãi 9.9%/năm, thời hạn vay tới 15 năm.

Mở bán căn hộ N04 đường Hoàng Đạo Thúy

Công ty cổ phần xây dựng công nghiệp ICC kết hợp với Sàn Giao dịch Bất động sản EZ Việt Nam (EZ Property) tổ chức ký kết hợp đồng ủy quyền giao dịch qua sàn Bất động sản các sản phẩm dự án “Tổ hợp chung cư cao tầng và dịch vụ N04” do ICC làm chủ đầu tư.

Tổ hợp N04 tọa lạc trong khu đô thị đông nam Trần Duy Hưng, phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội, một trong những khu đô thị mới và hiện đại nhất Hà Nội, cơ sở hạ tầng đồng bộ, kiến trúc đẹp. Bao quanh dự án là các địa điểm nổi tiếng của Hà Nội như Trung Tâm hội nghị quốc gia, Bảo tàng Hà Nội, khách sạn 6 sao Charmvit, trường chuyên Hà Nội – Amsterdam….Các tuyến đường xung quanh dự án đều là những tuyến huyết mạch của thủ đô như Trần Duy Hưng, Phạm Hùng, Khuất Duy Tiến, Lê Văn Lương….là điều kiện giao thông thuận lợi cho các cư dân của dự án.

Diện tích khu đất rộng 10.279m2 với diện tích xây dựng 4976m2, tổng diện tích sàn 150.376m2, 514 căn hộ, 04 tầng hầm, 3 tòa tháp cao 29 tầng.

Xác định là phân khúc bất động sản cao cấp, các căn hộ đều được thiết kế hiện đại, được trang bị đầy đủ các trang thiết bị cao cấp. Cơ cấu diện tích các căn hộ trung bình từ 93m2 – 116m2 - 125m2 – 155,5m2 được thiết kế từ 2 – 3 – 4 phòng ngủ.

Giá bán trung bình các căn hộ từ 26.4tr/m2. Trong đợt bán hàng này, EZ Property đưa ra nhiều gói ưu đãi cho khách hàng, đồng thời hỗ trợ khách hàng vay vốn ưu đãi từ ngân hàng với lãi suất 06 tháng đầu tiên 12%/năm, thủ tục giải ngân nhanh.

Toàn cảnh vụ “thách đấu” Alan Phan và giới BĐS

Quan điểm "rơi tự do" của TS Alan Phan nảy ra nhiều cuộc tranh cãi

Quan điểm “Nên để thị trường BĐS rơi tự do” của TS Alan Phan vấp phải phản đối của nhiều doanh nghiệp BĐS, đặc biệt là Câu lạc bộ Bất động sản (CLB BĐS) Hà Nội. Hai bên “phản pháo” qua lại và kết quả là sẽ có một cuộc đối thoại “ba mặt một lời”.

Thị trường BĐS trong nước đang mong chờ “giải cứu” từ Chính phủ để thoát cơn khủng hoảng. TS Alan Phan – Việt kiều người Mỹ với 43 năm kinh nghiệm tại thị trường Mỹ và Trung Quốc, về nước nêu quan điểm: “Nên để thị trường BĐS rơi tự do”.
Quan điểm của TS Alan Phan làm dấy lên làn sóng phản đối cao độ khiến CLB BĐS Hà Nội không thể ngồi yên. Cuộc “ném trả” lời qua tiếng lại thực sự gay cấn khi CLB BĐS Hà Nội bức xúc, gửi 15 câu hỏi chất vấn xung quanh vấn đề này.
Sau khi nhận được câu trả lời của TS Alan Phan, Chủ tịch CLB BĐS Hà Nội Nguyễn Hữu Cường cho biết: hơn 1.000 thành viên CLB vẫn chưa… thỏa mãn.
Nên để BĐS rơi tự do?
Sau khi tuyên bố của Chính phủ về gói 30.000 tỷ đồng hỗ trợ cho thị trường BĐS đưa ra đã có nhiều tranh cãi. Đa số các chuyên gia trong nước tỏ ra hào hứng với gói hỗ trợ này. Tuy nhiên, TS Alan Phan không tin tưởng gói hỗ trợ sẽ cứu được nhiều nhóm đối tượng như kỳ vọng và nêu ý kiến: Nên để rơi tự do.

Alan Phan là doanh nhân với 43 năm kinh nghiệm tại thị trường Mỹ và Trung Quốc. Ông là Việt kiều đầu tiên đưa công ty tư nhân của mình lên niêm yết sàn chứng khoán Mỹ (1987) - Công ty Hartcourt đạt thị giá 670 triệu đôla vào năm 1999. Ông cũng là doanh nhân đầu tiên đưa giao dịch chứng khoán và giáo dục từ xa qua mạng Internet tại Trung Quốc (1997). Ông từng là Chủ tịch Quỹ đầu tư Viasa Fund tại HongKong và Thượng Hải.

Trong bài viết “Nên để thị trường BĐS rơi tự do”, TS Alan Phan cho rằng, bất cứ phương án giải cứu nào, Chính phủ cũng như nền kinh tế Việt Nam sẽ phải trả giá đắt. Nếu Chính phủ in tiền để giải cứu BĐS thì hệ quả đầu tiên là lạm phát và toàn dân phải chịu. Giải pháp đánh thuế tiết kiệm giống Síp đã thấy hậu quả…
Quan điểm của TS Alan Phan là để BĐS rơi tự do. Điều này sẽ làm giá nhà giảm thêm 30-50% để "bắt kịp" thu nhập của người dân và sẽ tạo ra một tầng lớp trung lưu có đủ điều kiện mua nhà. Người dân sẽ có thêm niềm tin và đây chính là một cú hích tạo ra sự kích cầu lớn.
Tuy nhiên, vị TS này thừa nhận, khi để BĐS rơi, nợ xấu ngân hàng sẽ tăng, ngân hàng có thể "chết” một nửa. Nếu một nửa nhà băng chết, một nửa sống cũng không sao, miễn là Chính phủ bảo đảm người dân sẽ không mất tiền. Ngân hàng chết, chứng khoán sẽ tụt nhưng sau đó niềm tin sẽ lấy lại và đi tới một chu kỳ kinh tế mới.Nói về quan điểm “rơi tự do” của TS Alan Phan, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Đặng Trần Nam khẳng định: khi thị trường BĐS khó khăn, Nhà nước không thể bỏ mặc, càng không thể để nó rơi tự do hay tự phát triển. BĐS không phải tội đồ vì hiện góp tới 10% GDP, đối với một số nước tỷ lệ này lên tới 20-30%.

Theo TS Alan Phan: nên để thị trường BĐS rơi tự do

Chuyên gia BĐS Nguyễn Văn Đực ví von: “Rơi tự do” về vật lý hay kinh tế hoặc BĐS đều là thảm họa diệt vong. Tất cả phải chết không chừa một ai, không phân biệt doanh nghiệp nào. Trong khi đó, việc “rơi tự do” sẽ làm giá nhà giảm thêm 30-50% chỉ ở phân khúc cao cấp mà không thể hạ ở phân khúc 12-15 triệu đồng/m2 vì đã đến đáy rồi.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Đực cho rằng, có thể có nhiều doanh nghiệp liều lĩnh hạ giá thêm để có tiền mặt, nhưng đến khi hoàn thiện lại không đủ tiền thì nguy cơ vỡ trận rất lớn, càng gây tổn thất lớn hơn cho doanh nghiệp và người dân.
“Người mua coi chừng bị quả lừa”, vị này khuyến cáo.
CLB BĐS Hà Nội “phản pháo”
Sau khi phát ngôn gây “sốc” của vị TS này đưa ra, ngày 28/3, hơn 1.000 thành viên CLB BĐS Hà Nội đã đồng loạt phản đối và gửi 15 câu hỏi chất vấn.
Trong thư chất vấn, CLB BĐS Hà Nội nhấn mạnh: Chính phủ phải làm gì để khi doanh nghiệp chết, ngân hàng chết, chứng khoán tụt giảm mà người dân vẫn không mất tiền? Doanh nghiệp BĐS phá sản khi người dân đã góp vốn triển khai dự án thì ai sẽ là người bị mất tiền? Câu lạc bộ cũng đề nghị TS Alan Phan đưa ra cơ sở khoa học để khẳng định không cần giải cứu, địa ốc sẽ đi lên sau 4-5 năm. Đặc biệt đề nghị TS Alan Phan nói rõ quan điểm: "Nên để thị trường BĐS rơi tự do”.

Chủ tịch CLB BĐS Hà Nội Nguyễn Hữu Cường "phản pháo" quan điểm "rơi tự do"

CLB BĐS Hà Nội cho rằng, nhà ở Việt Nam hiện nay có thể chưa phù hợp với thu nhập của phần lớn người dân Việt Nam. Song để tạo nên một sản phẩm BĐS cần nhập khẩu rất nhiều các nguyên vật liệu, trang thiết bị cao cấp (Việt Nam chưa sản xuất được hoặc có sản xuất cũng chưa đạt yêu cầu của người tiêu dùng), điều này góp phần rất lớn làm đội giá địa ốc lên cao. "Vậy có phù hợp không khi chúng ta lấy mặt bằng thu nhập của người dân để đòi hỏi giá nhà phải tương xứng?", phía CLB đặt câu hỏi.
Nếu để thị trường BĐS “rơi tự do”, phá sản dây chuyền, điều gì sẽ xảy ra và cuộc sống của những người hoạt động trong lĩnh vực này cũng như gia đình họ sẽ ra sao?
Thị trường BĐS: “Không có mợ thì chợ vẫn đông”?
Sau khi nhận được chất vấn từ phía CLB BĐS Hà Nội, ông Alan Phan đã có những phản hồi về nhận định của mình.
Theo ông Alan Phan, khủng hoảng BĐS hiện nay là một tính toán sai lầm của nhà sản xuất BĐS về giá cả và loại hàng. Hiện, nhu cầu về phân khúc nhà cho người thu nhập thấp rất cao, nhưng sản phẩm quá ít. Trong khi đó, nguồn cung cầu tại phân khúc nhà cao cấp lại mất cân bằng và lượng tồn kho có thể phải mất 10 năm mới tiêu thụ hết.
Trả lời ý kiến về giá thành BĐS cao do nhiều yếu tố cấu thành, ông Alan Phan cho rằng, có quá nhiều doanh nghiệp làm ăn thiếu hiệu quả vì không biết những tính toán căn bản về đầu tư dự án. Đồng thời cho thấy yếu kém của các quyết định bầy đàn và chụp giật.
Theo TS Alan Phan, sự trì trệ và việc kém hiệu quả trong các đầu tư để công nghiệp hóa hay gia tăng sản lượng nông, hải, sản…đều có thể truy nguồn đến những bong bóng tài chính như BĐS, chứng khoán và ngân hàng. Khi dòng tiền tấp nập chảy về lĩnh vực này, để hưởng lợi nhuận dễ dàng, chúng ta đã hy sinh những đầu tư xã hội cần thiết và dài hạn như y tế, giáo dục, công nghệ cao, nông nghiệp… Tai hại của sự lãng phí và tham ô trong việc sử dụng tài lực quốc gia này sẽ làm cả dân tộc trả giá trong nhiều thập kỷ sắp đến.
Mặc dù, BĐS được cho rằng có vị trí quan trọng trong nền kinh tế nhưng ông Alan Phan cho rằng “không có mợ thì chợ vẫn đông”.

Không có BĐS, liệu "chợ" có còn đông? (ảnh minh họa)

Liên quan tới con số 53 triệu công nhân ảnh hưởng khi bong bóng BĐS nổ, TS Alan Phan cho rằng: nếu nền kinh tế phát triển bền vững và bài bản, tạo ra việc làm cho các công nhân này chỉ là chuyện nhỏ.
Việc nổ bong bóng BĐS được TS Alan Phan tin tưởng sẽ có vài trăm ngàn gia đình lần đầu sở hữu một căn nhà vừa túi tiền. Việc nhiều gia đình có nhà sẽ tạo cú kích cầu tiêu dùng, gây lại niềm tin cho kinh tế, loại bỏ các thành phần phi sản xuất yếu kém, tăng thu ngân sách và thu hút đầu tư nội ngoại. Trong đó, quan trọng nhất là việc tạo một tầng lớp trung lưu mới, hết sức cần thiết cho mọi sự phát triển bền vững.
Nếu bong bóng nhà đất không nổ, ông Alan Phan lo ngại về việc nhà nước bơm tiền của dân cứu BĐS và các ngân hàng yếu kém. Khi phải in tiền cứu trợ, lạm phát sẽ bùng nổ và tỷ giá VND sẽ rơi tự do.
Còn chuyện người dân bị mất tiền khi ngân hàng đóng cửa, ông cho rằng, mỗi tài khoản hiện nay được bảo hiểm đến 50 triệu VND và đang được NHNN đề xuất lên 100 triệu VNĐ. Tỷ lệ mất mát cho những tài khoản trên 100 triệu VND tại các ngân hàng sẽ rất nhỏ, vì các nhà đa triệu phú thường để mất tiền, họ có nhiều giải pháp sáng tạo hơn.
“Thách đấu” trực tiếp
Sau khi nhận được câu trả lời chất vấn của TS Alan Phan, Chủ tịch CLB BĐS Hà Nội Nguyễn Hữu Cường cho biết: Vẫn chưa thỏa mãn.
Theo ông Cường, khi TS Alan Phan hứa sẽ trả lời từng câu hỏi một cách cụ thể, các thành viên của CLB BĐS đã rất mong chờ. Tuy nhiên, câu trả lời của TS Phan chưa thật sự cụ thể, rõ ràng và có phần lặp lại trong các bài viết trước đó.
Tệ hơn, theo ông Cường, các câu trả lời của TS Alan Phan còn mang đầy tính mỉa mai, chua cay khiến các thành viên CLB rất thất vọng.
Vị Chủ tịch CLB BĐS Hà Nội cho rằng nếu ông Alan Phan đàng hoàng, sẽ trả lời thẳng và cụ thể vào 16 câu hỏi. Do đó, CLB BĐS HN đã tiếp tục đưa lời mời TS Phan đối thoại trực tiếp.
Trả lời lời mời "thách đấu" của CLB BĐS Hà Nội, TS Alan Phan bày tỏ sẵn sàng tham gia một cuộc đối thoại. Tuy nhiên, TS Alan Phan đề nghị sẽ tham gia một cuộc "tranh luận trí thức" theo những quy luật được soạn sẵn. Khách mời, nhân vật tham dự là những người được vị TS này chỉ định. Thời gian “tranh luận” sẽ diễn ra sau ngày 26.4 và trước ngày 12.5 khi TS Alan Phan có mặt tại Việt Nam.

15 câu hỏi của CLB BĐS Hà Nội dành cho TS. Alan Phan 1. Ông cho rằng, doanh nghiệp BĐS “chết”, nhà băng “chết”, chứng khoán tụt giảm… cũng không sao, miễn là Chính phủ bảo đảm người dân sẽ không mất tiền. Vậy, xin ông cho biết giải pháp mà Chính phủ cần phải làm để bảo đảm người dân sẽ không mất tiền nếu tình trạng nêu trên xảy ra? 2. Hầu hết các dự án nhà ở thương mại, người dân đã đóng một phần tiền, thậm chí là rất nhiều tiền, nếu phá sản chủ đầu tư không tiếp tục xây và không thể giao nhà cho họ, cũng không có khả năng hoàn trả tiền; vậy ai sẽ là người mất tiền? 3. Hiện nay, các doanh nghiệp BĐS thường chỉ có từ một đến vài chục phần trăm vốn tự có, phần còn lại là vay ngân hàng (mà ai cũng biết ngân hàng là DN kinh doanh từ tiền gửi tiết kiệm của nhân dân). Vậy nếu các doanh nghiệp BĐS phá sản, kéo theo hệ thống ngân hàng có thể sẽ sụp đổ; lúc này thực chất, ai sẽ là người mất tiền? 4. Ông đã nhận định rằng, để thị trường rơi tự do, giá nhà có thể giảm thêm 30-50% nữa. Vậy theo ông, khi giảm đến mức đó mới là “giá trị thực” (bằng mức đầu tư của doanh nghiệp) hay đã thấp hơn? Tóm lại là, theo ông, nếu giá BĐS giảm tới 50% thì đã bằng giá thành đầu tư dự án hay còn xuống sâu hơn nữa mới bằng giá thành xây dựng? 5. Theo đánh giá của ông, giá BĐS tại Việt Nam được hình thành từ những cơ sở nào? Và ông căn cứ vào cơ cấu giá như thế nào để đưa ra nhận định đó? 6. Giá nhà ở Việt Nam hiện nay có thể chưa phù hợp với thu nhập của phần lớn người dân Việt Nam; song như chúng ta đã biết, để tạo nên một sản phẩm BĐS, hiện nay chúng ta phải nhập khẩu rất nhiều các nguyên vật liệu, trang thiết bị cao cấp (Việt Nam chưa sản xuất được hoặc có sản xuất cũng chưa đạt yêu cầu của người tiêu dùng), điều này góp phần rất lớn làm đội giá BĐS lên cao. Vậy có phù hợp không khi chúng ta lấy mặt bằng thu nhập của người dân để đòi hỏi giá nhà phải tương xứng? 7. Căn cứ vào cơ sở khoa học nào để ông đưa ra nhận định: Không cần giải cứu, địa ốc sẽ đi lên sau 4-5 năm? 8. Như ông cũng biết, đa phần các doanh nghiệp BĐS tại Việt Nam hiện nay là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, họ là động lực phát triển của nền kinh tế và tạo công ăn việc làm. Nếu bây giờ thúc đẩy cho họ phá sản hết thì bao giờ chúng ta mới khôi phục được hạ tầng kinh tế này? 9. Ông có biết, hiện nay tại Việt Nam có bao nhiêu ngành, lĩnh vực sản xuất và bao nhiêu người tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào hoạt động của thị trường BĐS (công nghiệp phụ trợ, công nghiệp vật liệu, xây dựng, bán hàng, quản lý…) hay không? Nếu để thị trường BĐS “rơi tự do”, phá sản dây chuyền, điều gì sẽ xảy ra và cuộc sống của những người hoạt động trong lĩnh vực này cũng như gia đình họ sẽ ra sao? 10. Ông có thiện chí giới thiệu hoặc tham gia cùng những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh ở Mỹ hay Trung Quốc đến Việt Nam đầu tư những dự án nhà ở giá rẻ không? Người dân sẽ đánh giá rất cao tư cách và trách nhiệm của ông nếu ông làm được việc này. 11. Hạ tầng, cảnh quan đô thị của Việt Nam (ít nhất là 2 thành phố lớn là Hà Nội và TPHCM) hiện nay như thế nào nếu đem so sánh với các đô thị khác trong khu vực và trên thế giới? Theo ông, nếu không phát triển thị trường BĐS thì chúng ta làm thế nào để cải tạo được diện mạo đô thị, làm sao tiến kịp thế giới? 12. Xin ông cho biết, bài học “Hãy chết đi” mà Tổng thống Ford đã áp dụng cho New York (Mỹ) có được quốc gia nào áp dụng thành công (để khắc phục và vượt qua khủng hoảng thành công, vừa đảm bảo quyền lợi toàn dân, vừa thúc đẩy xã hội phát triển) sau đó nữa không? Lý do gì mà người ta lại không đi theo con đường đó? 13. Ông cho rằng, thị trường BĐS Việt Nam hiện chưa thu hút nhiều nhà đầu tư ngoại và trong thời gian tới họ sẽ không đầu tư dài hạn, mua đất giải phóng mặt bằng sau đó triển khai dự án... Đây là nhận định cá nhân hay dựa vào khảo sát nào, thưa ông? 14. Được biết đến như một doanh nhân với 43 năm kinh nghiệm tại thị trường Mỹ và Trung Quốc, nhưng ông đã có nhiều nghiên cứu với thị trường Việt Nam hay chưa? Và kinh nghiệm thực tế của ông với thị trường BĐS Việt Nam là gì? 15. Hiện nay, cộng đồng doanh nghiệp là các hội viên trong CLB BĐS Hà Nội rất mong muốn được tổ chức một hội thảo về những vấn đề ông đã nêu ra cho thị trường BĐS Việt Nam. Ông có sẵn sàng về Việt Nam để tham dự hội thảo này với vai trò diễn giả, trả lời các câu hỏi của các doanh nghiệp và công chúng trong nước hay không?

Bất động sản khó có “cửa” lên

So với cuối năm 2012, giá căn hộ đi xuống rõ rệt, dù sức mua có cải thiện, nhưng thanh khoản vẫn tiếp tục thấp (Ảnh minh họa)

Trong bối cảnh nền kinh tế như hiện nay, dù thế nào đi nữa, thị trường bất động sản cũng khó có thể tin sẽ có “cửa” lên khi các lĩnh vực liên quan như bê tông, sắt thép, đất, đá… không còn là câu chuyện bí mật.

Những “trở lực” của BĐS 

Chỉ làm một thao tác nhỏ, vào trang www.google.com, đánh cụm từ “BĐS tồn kho”, trong khoảng 0,29 giây, kết quả hiển thị đã cho khoảng 2,5 triệu kết quả. Điều đó cho thấy, nếu trước đây giá nhà đất, căn hộ cũng như tiến độ thi công từng dự án được coi là “kín cổng cao tường” thì giờ đây đã khác, không còn là câu chuyện bí mật; ở đâu thừa, ở đâu thiếu, giảm giá thế nào cũng có tất, người ta buộc phải công khai để người mua còn đến nếu không biết bán cho ai bây giờ.

Theo các chuyên gia tài chính, BĐS, các công ty BĐS có 3 “trở lực” lớn nhất liên quan “vận mệnh” của họ trong thời gian tới là vốn, hàng hóa tồn kho và thị trường tiêu thụ. Đối với kinh doanh, đầu tư BĐS chỉ cần vướng 1 trong 3 “trở lực” nói trên thì được coi là “trọng bệnh”, là lãnh đủ, đằng này bị cả 3, coi như “bạo bệnh”.

Trước những khó khăn của doanh nghiệp Thủ đô, cuối tháng 03 vừa qua, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã tổ chức hội nghị gặp mặt đại diện các doanh nghiệp trên địa bàn nhằm chia xẻ những gian truân, túng quẩn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Tại hội nghị, nhiều DN than thở và đề nghị thành phố hãy mạnh tay, nhanh tay hơn trong việc xúc tiến thương mại để kích thích tiêu dùng nhằm vượt qua 3 rào cản nêu trên, trong đó có hàng tồn kho.

Điều đặc biệt, các doanh nghiệp trên địa bàn Thủ đô cho rằng, từ đầu năm nay xuất hiện hiện tượng hàng tồn kho nhiều không đáng ngại bằng hàng tồn kho ít. Nhiều doanh nghiệp sau khi đẩy mạnh bán hàng vào giữa năm ngoái nay lại rơi vào tình trạng không đòi được tiền, thiếu vốn; trong khi kiện cáo nhau ra tòa vào thời điểm này quả thật là “hạ sách”, bởi chắc gì đòi được, bởi ai cũng thiếu thốn tiền nong.

Theo báo cáo của của các sở, ban, ngành thành phố Hà Nội, bất động sản vẫn là lĩnh vực còn nhiều khó khăn. So với cuối năm 2012, giá căn hộ đi xuống rõ rệt, dù sức mua có cải thiện, nhưng thanh khoản vẫn tiếp tục thấp. Nguyên nhân do lượng cung nhà, đất mỗi ngày một lớn. Theo thống kê, hiên nay trên địa bàn khoảng 6.000 căn hộ đang bỏ không cùng hàng nghìn biệt thự cao cấp.

Tâm lý “ngồi chờ” lên giá…
Để xử lý lượng hàng tồn kho lớn như vậy, thành phố Hà Nội đã có giải pháp mua lại các dự án nhà ở thương mại làm nhà ở xã hội, quỹ nhà tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng của thành phố. Hiện tại, chính sách chuyển đổi từ dự án thương mại sang dự án nhà ở xã hội cũng mới chỉ có 3 dự án được thành phố chấp thuận chủ trương.

Đặc biệt hơn, mặc dù đang trong thời điểm rất khó khăn, nhưng chưa có doanh nghiệp nào đăng ký bán sản phẩm của mình cho thành phố vì giá quá rẻ. Thực tế với thị trường BĐS mỗi ngày một giảm giá sẽ bất hợp lý nếu thành phố mua giá cao? Và hơn nữa, lấy đâu tiền để mua giá cao? Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội cho rằng, chính quyền tích cực hỗ trợ mang tính kích thích, cái chính là các doanh nghiệp chủ động tìm đầu ra, không thể ngồi chờ “sung rụng”.

Theo đánh giá, đây là biểu hiện tâm lý ngồi chờ giá lên của đại đa số các chủ đầu tư BĐS trên địa bàn Hà Nội nói chung cũng như nhiều đơn vị trong cả nước bất luận các khoản nợ nần nhất là nợ ngân hàng, các tổ chức tín dụng mỗi ngày một lớn, chưa có cơ may giải quyết. Còn các chuyên gia tài chính - bất động sản cho biết, chừng nào các công ty BĐS vẫn tiếp tục nợ ngân hàng, phải trả lãi hàng tháng hoặc đang bị các tổ chức tín dụng cầm cố tài sản thì việc hy vọng giá lên khó có hy vọng gì nhiều.

Một thống kê được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đưa công bố vào cuối tháng 10/2012, dư nợ có tài sản đảm bảo bằng BĐS khoảng 1,24 triệu tỷ đồng, chiếm 46,5% tổng dư nợ tín dụng cả nước. Tổng dư nợ cho vay BĐS khoảng 207.595 tỷ đồng, trong đó nợ xấu chiếm tỷ trọng 13,5% (bằng khoảng 28.000 tỷ đồng).

Chỉ vài thông tin này đủ thấy thị trường cùng giá nhà đất sẽ tiếp tục hạ thấp bất luận các chủ đầu tư hay các doanh nghiệp BĐS mơ mộng, kể cả tác động vào chính sách ra sao?

“Thị trường BĐS đã dạy ta bài học đắt giá!”

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam

“Sự biến động của thị trường như những năm qua đã dạy cho các doanh nghiệp, cho người dân, kể cả cơ quan quản lý nhà nước một bài học đắt giá”. Quan điểm trên được Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam đưa ra trước những ý kiến trái chiều về việc “cứu” hay không “cứu” thị trường bất động sản.

Đặc biệt, sau những tranh luận có phần gay gắt giữa Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội và TS. Alan Phan đang được dư luận quan tâm, việc lên tiếng của lãnh đạo Bộ Xây dựng cung cấp thêm một góc nhìn đa chiều về câu chuyện của thị trường bất động sản hiện nay.
Trao đổi với báo chí, ông Nam nói:
- Trước hết cần phải nói rằng, các chính sách gần đây của Nhà nước không phải là hướng tới việc “giải cứu” riêng ngành bất động sản, càng không phải là “giải cứu đại gia” mà là hỗ trợ khai thông thị trường, hỗ trợ nền kinh tế, hỗ trợ người lao động, hỗ trợ người dân. Cái chính ở đây không phải là đổ một khối tiền ra giải cứu, mà là đưa ra các định hướng, cơ chế, chính sách phù hợp để thị trường phục hồi và phát triển thuận lợi.

Bài học khủng hoảng ở các nước tư bản đã cho thấy, nếu nhà nước bỏ mặc thị trường thì hệ lụy sẽ khôn lường, không chỉ nhà nước thiệt, mà cả nền kinh tế trong đó có doanh nghiệp và người dân đều thiệt hại. Nếu để khủng hoảng xảy ra và xóa đi làm lại thì mất mát cho cả xã hội là vô cùng lớn, và mất nhiều thời gian, tiền của để khôi phục.
Với thị trường bất động sản, bàn tay quản lý của nhà nước lại cần phải sâu hơn các ngành nghề khác, vì bất động sản là hàng hóa đặc biệt. Thị trường này có tính liên thông rất cao với các thị trường khác; đất đai trong bất động sản lại là nguồn lực tài nguyên của quốc gia, là giá trị tài sản rất lớn của quốc gia cũng như người dân. Tiền đổ vào đây rất nhiều, vật liệu xây dựng sắt thép, xi măng…, có giá trị kinh tế rất lớn.
Nhưng quan trọng hơn, nó là bộ mặt quốc gia, vì bất động sản thể hiện qua đô thị, sân bay, bến cảng… nó là to đẹp, bền vững hay nhem nhuốc phụ thuộc vào bộ mặt này.

Bản thân các doanh nghiệp sẽ tự thấy rằng tăng giá là sẽ không bán được, sẽ chết. Hiện nay trong khi rà soát lại, các cơ quan nhà nước đã ngừng một số dự án, bắt điều chỉnh một số dự án, điều này dần giúp cung cầu gặp nhau. Ông Nguyễn Trần Nam

Có ý kiến lo ngại rằng, nếu cứu giúp các doanh nghiệp, nhà đầu tư bất động sản vượt qua được khó khăn hiện nay thì sẽ lại tạo cơ hội cho một làn sóng đầu cơ, tạo bong bóng như 5 - 6 năm trước, thưa ông?
Hiện nay phân khúc đang được tập trung tháo gỡ là nhà ở xã hội. Nhà ở xã hội có quy định rất chặt chẽ của nhà nước về giá cả, đối tượng người mua. Bởi vậy, khu vực nhà xã hội được kiểm soát chặt, không thể tăng giá được.

Còn khu vực nhà thương mại thì chỉ hỗ trợ bằng cơ chế, công cụ quản lý và công cụ thị trường để lấy lại được lòng tin của người tiêu dùng, thúc đẩy giao dịch.

Tôi không cho là thị trường sẽ tạo sóng tăng giá, bởi, sự biến động của thị trường như những năm qua đã dạy cho các doanh nghiệp, cho người dân, kể cả cơ quan quản lý nhà nước một bài học đắt giá!

Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam: "Nếu nhà nước bỏ mặc thị trường thì hệ lụy sẽ khôn lường, không chỉ nhà nước thiệt, mà cả nền kinh tế trong đó có doanh nghiệp và người dân đều thiệt hại".

Bản thân các doanh nghiệp sẽ tự thấy rằng tăng giá là sẽ không bán được, sẽ chết. Hiện nay trong khi rà soát lại, các cơ quan nhà nước đã ngừng một số dự án, bắt điều chỉnh một số dự án, điều này dần giúp cung cầu gặp nhau. Khi cung cầu gặp nhau thì giá cả do thị trường quyết định nhưng giá này sẽ đúng bản chất hơn, hợp lý hơn.

Thêm nữa là Chính phủ, Bộ Xây dựng đang triển khai việc rà soát điều chỉnh sửa đổi lại 3 luật là Luật Xây dựng, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng tăng cường công khai minh bạch hơn, tăng cường quản lý của nhà nước hơn đồng thời cũng tạo cho thị trường phát triển mạnh mẽ hơn.
Tất nhiên trong bất động sản đâu đó sẽ có lẻ tẻ một vài dự án đầu cơ, nhưng nếu lo sợ lại tăng giá mà không hỗ trợ thì rất nguy hiểm. Tôi cho rằng, một số ý kiến quá lo xa. Nói vui thế này, nếu cứ lên máy bay thì sợ rơi, ở cao tầng lo cháy thì không thể phát triển được. Phải thay đổi tư duy, tìm cách phát triển rồi quản lý mới là cách làm thông minh.
Nhưng nhiều ý kiến cho rằng, sự trầm lắng của thị trường bất động sản hiện nay là do người dân đã mất niềm tin vì tình trạng đầu cơ, đẩy giá lên cao vẫn còn “dư âm” khá nhiều?
Tôi cho rằng, nguyên nhân chính là phát triển thị trường bất động sản xưa nay thiếu quy hoạch cũng như kế hoạch. Chẳng hạn có bao nhiêu đất để làm nhà theo quy hoạch đến năm 2050 thì nay đã cấp hết thay vì từng giai đoạn để tương ứng với cầu. Cấp nhiều nhưng doanh nghiệp lại không có tiền làm dẫn đến thực tế các dự án chỉ là đồng ruộng, bãi cỏ.
Cùng với đó, cơ cấu hàng hóa không chuẩn, nhà quy mô lớn sang trọng nhiều trong khi nhà đáp ứng đại bộ phận người dân lại ít. Đây là lỗi của nhà nước, trong đó chủ yếu thuộc về chính quyền các cấp. Doanh nghiệp “xin” là chính quyền “cho” mà không để ý đến đầu ra. Bài học về sân golf, nhà ở bất động sản là minh chứng rõ điều này.
Ngoài ra, tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp bất động sản còn kém. Khi có lãi hàng loạt doanh nghiệp đua nhau đầu tư bất động sản thậm chí thủy sản, điện lực, dầu khí cũng làm địa ốc trong khi lộ trình làm dự án rất phức tạp, cần nguồn lực lớn đặc biệt là tiền.
Đây là lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nhưng thực tế, điều kiện pháp luật kinh doanh bất động sản quá dễ dàng, thậm chí dễ dãi. Thủ tục hành chính kéo dài mất nhiều công sức tiền bạc cũng góp phần đẩy giá thành lên cao, đặc biệt là tiền đất. Tính thiếu thông tin minh bạch cũng làm cho tình trạng đầu cơ có đất “làm ăn”.
Theo ông, làm thế nào để việc hỗ trợ của nhà nước đối với thị trường nhưng không để một bộ phận có thể trục lợi như một số cảnh báo đã nêu?

Việc chính sách bị lợi dụng là điều đã xảy ra ở nhiều nước. Nói chung, khó có chính sách nào thỏa mãn 100% quyền lợi xã hội, và sẽ có đụng chạm đến một bộ phận nào đó. Nhưng thực thi chính sách cần gắn với tổng lợi ích xã hội.

Đối với các chính sách hỗ trợ thị trường bất động sản, chúng tôi không nhấn mạnh sự hỗ trợ bằng tiền, mà là hỗ trợ bằng công cụ chính sách, cơ chế. Cụ thể, chính sách phát triển thị trường phải dựa trên quy hoạch, kế hoạch, phù hợp với quy luật thị trường. Cơ quan quản lý cần đưa ra thông tin cụ thể, quản lý giá cả để phù hợp với sức mua của người dân, qua đó thúc đẩy giao dịch.

Bộ Xây dựng đã đề xuất cần phân bổ 2/3 số vốn 30.000 tỷ đồng cho người mua nhà để thúc đẩy giao dịch, giúp người dân mua được nhà và doanh nghiệp cũng bán được hàng. Chỉ 1/3 còn lại nên dành cho doanh nghiệp để hoàn thiện sản phẩm và tạo nguồn cung mới. Ông Nguyễn Trần Nam

Đối với doanh nghiệp, nhà nước hỗ trợ về cơ chế để tái cơ cấu hàng hóa, thể hiện qua việc chuyển đổi nhà thương mại sang nhà ở xã hội, cho phép chia tách căn hộ để phù hợp với nhu cầu thị trường. Thị trường chỉ sống được khi người mua có thể mua được nhà với giá phù hợp, và doanh nghiệp có thể tạo ra nguồn cung phù hợp.

Cụ thể, với gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng hỗ trợ nhà ở, làm thế nào để không bị rơi vào tình trạng "muối bỏ bể" ?

Dự thảo thông tư mới đây của Ngân hàng Nhà nước đã có một số điểm chưa trúng, khi không nhắc tới việc hỗ trợ đối tượng mua nhà xã hội. Cần cho người dân vay vốn đó để mua nhà, chứ vay để thuê nhà thì không có ý nghĩa lắm. Ngoài ra, việc không xác định rõ tỷ lệ giữa cho doanh nghiệp và người dân vay là rất thiếu sự điều tiết và có thể dẫn đến việc sử dụng vốn vay không đúng mục đích.

Do đó, Bộ Xây dựng đã đề xuất cần phân bổ 2/3 số vốn 30.000 tỷ đồng cho người mua nhà để thúc đẩy giao dịch, giúp người dân mua được nhà và doanh nghiệp cũng bán được hàng. Chỉ 1/3 còn lại nên dành cho doanh nghiệp để hoàn thiện sản phẩm và tạo nguồn cung mới.

Về mức lãi suất ưu đãi 6% trong 3 năm đầu cũng khiến người dân lo lắng vì thời hạn vay thường lên tới 10 năm, vậy 7 năm sau đó ai biết lãi suất sẽ lên mức nào? Như vậy người vay không chủ động trong việc tính nguồn trả nợ và “nắm dao đằng lưỡi”.

Để người dân yên tâm và tin tưởng vay vốn, cần chọn phương án rõ ràng hơn, hoặc là duy trì lãi suất 6% trong tối thiểu 10 năm, hoặc lãi suất 6% trong 3 năm đầu, sau đó điều chỉnh nhưng ở mức bằng 50% so với lãi vay thương mại trên thị trường. 

Chào bán căn hộ dự án chung cư 34 Cầu Diễn

Ngày 26/02/2013, Công ty cổ phần xây dựng số 7 – Vinaconex 7 kết hợp với Sàn giao dịch bất động sản EZ Việt Nam – thuộc công ty Bất động sản EZ Việt nam (EZ Property) tổ chức chào bán sản phẩm các căn hộ thuộc dự án “ Công trình dịch vụ công cộng, văn phòng làm việc và nhà ở” tại tổ 34 Cầu Diễn – Từ Liêm – Hà Nội.

Dự án chung cư 34 Cầu Diễn có quy mô 27 tầng, 02 tầng hầm với 37.000m2 sàn, tổng mức đầu tư 446 tỷ đồng được khởi công năm cuối năm 2010, dự án hiện đang thi công tới tầng 22, dự kiến bàn giao nhà vào cuối năm 2013.

Dự án nằm trong tổng thể khu đô thị sinh thái Cầu Diễn, hạ tầng kết nối trực tiếp với khu đô thị Mỹ Đình I với các tiện ích đầy đủ như trường học, nhà trẻ, siêu thị…khoảng cách từ dự án tới các địa điểm như Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, trường ĐH Thương Mại chưa tới 1km.

Theo thiết kế của dự án, các căn hộ có nhiều loại diện tích từ 77m2, 86m2, 97m2 , 105m2… được thiết kế hiện đại đáp ứng nhu cầu của các khách hàng khác nhau.

Trong đợt chào bán lần này Chủ đầu tư Vinaconex 7 phối hợp với EZ Property đưa ra nhiều gói sản phẩm với các mức độ hoàn thiện căn hộ khác nhau. Giá bán các căn hộ dao động từ 15.2tr/m2 tới 19.5tr/m2 (chưa bao gồm VAT) tùy theo các gói sản phẩm.

Với giá trị căn hộ chỉ từ 1,36 tỷ đồng hoàn thiện thô, các sản phẩm của dự án thực sự là sự lựa chọn của khách hàng có nhu cầu nhà ở thực trên địa bàn quận Cầu Giấy và Từ Liêm.

Mở bán đợt 1dự án Hado Park View

Ngày 19/03/2013 Tập đoàn Hà Đô kết hợp với EZ Property là đơn vị tiếp thị và bán hàng tổ chức lễ khai trương không gian mẫu căn hộ Hado Park View tại tầng 1 tòa nhà N04B khu đô thị Dịch Vọng – Cầu Giấy – Hà Nội, đồng thời mở bán đợt bán hàng đầu tiên của năm 2013.

Dự án Hado Park View tọa lạc tại khu đất ký hiệu N10 thuộc khu đô thị Dịch Vọng, Cầu Giấy với diện tích 5265m2, diện tích xây dựng 1632m2, chiều cao 32 tầng với 2 tầng hầm. Các căn hộ được thiết kế với diện tích từ 92m2, 98m2, 123m2, 144 m2. Căn hộ Hado Park View có giá 25 triệu đồng/m2 đã bao gồm thuế VAT, hoàn chỉnh nội thất.

Được khởi công từ quý III/2012 hiện tại dự án đã thi công xong 2 tầng hầm, đang tiến hành xây dựng phần thân của tòa nhà, dự kiến sẽ bàn giao nhà cho khách hàng vào quý IV/2014.

Bên cạnh đó để hỗ trợ khách hàng vay vốn mua nhà, EZ Property kết hợp với ngân hàng TMCP Quân đội tổ chức cho khách hàng vay lên tới 70% giá trị căn hộ, lãi suất 06 tháng đầu tiên 10%/năm, thời hạn vay lên tới 15 năm.

Trong đợt bán hàng đầu tiên của năm 2013, EZ Property sẽ tặng cho mỗi khách hàng đăng ký mua căn hộ tại dự án Hado Park view đến trước ngày 20/03/2013 một cuốn sổ tiết kiệm 10 triệu đồng.

“Tôi đồng tình để thị trường BĐS rơi tự do”

Nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT Đặng Hùng Võ

Trao đổi với PV, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN & MT nói ông hoàn toàn ủng hộ ý kiến của TS Alan Phan là không cần phải giải cứu thị trường bất động sản (BĐS) mà để thị trường rơi tự do.

Ông Võ phân tích, dù trên thế giới từng có nhiều nước giải cứu thị trường BĐS như: Năm 1997 ở Đông Nam Á tại Thái Lan, Singapore, năm 2008 tại Mỹ... Nhưng ở đây, họ cứu khi thị trường BĐS gây ra những rối loạn về kinh tế, tài chính, ảnh hưởng nền tài chính, kinh tế quốc gia.

Lúc đó, người ta quyết tâm cứu nền tài chính, kinh tế, chứ không phải cứu thị trường BĐS. “Chúng ta nên lấy nguyên tắc đó để hành xử. Nhà nước chỉ tác động vào thị trường BĐS khi thị trường của toàn bộ đất nước đó đang bị rối loạn do ảnh hưởng của thị trường BĐS”.

Nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT Đặng Hùng Võ

Theo ông Võ, ở Việt Nam hiện nay, thị trường tài chính đang làm khó thị trường BĐS, chứ thị trường BĐS chưa làm khó thị trường tài chính và nền kinh tế của ta. Thị trường BĐS tự nó “sốt cao”, tự có bong bóng thì bây giờ đang bị tê liệt, chứ chưa gây ảnh hưởng. Chính Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng không dùng từ “giải cứu” mà chỉ nhận định thị trường “sốt” một thời gian rồi nguội lạnh đi, đó là quy luật. Ngày xưa “sốt” cao, nhiều người đổ nhiều tiền vào túi, còn bây giờ nguội lạnh thì họ mất tiền. Đó là quy luật tất yếu của thị trường, cuộc chơi của thị trường bao giờ cũng vậy. “Tôi nhấn mạnh: Nhà nước chỉ cần tác động khi nền kinh tế quốc gia bị ảnh hưởng”.

Ông Võ cho rằng, trong tình trạng kinh tế khó khăn, Nhà nước có thể can thiệp bằng những chính sách như: Gia hạn nộp tiền sử dụng đất, gia hạn nộp thuế. Điều này tạo điều kiện cho doanh nghiệp BĐS trong hoàn cảnh thiếu vốn. Đây là khía cạnh khác, không liên quan giải cứu.

Ý kiến Alan Phan phản ánh một khía cạnh thị trường Ông Nguyễn Xuân Quang, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Cty Bất động sản Nam Long, bình luận như vậy ngày 2/4 khi trao đổi với PV Tiền Phong liên quan những ý kiến của TS Alan Phan. TS Phan cho rằng, không cần thiết phải “giải cứu” thị trường bất động sản và nên xem đây là cơ hội giải quyết khó khăn về nhà ở cho người thu nhập thấp. Khi được hỏi ý kiến cá nhân về những nhận định của TS Phan, ông Quang nói: “Tôi cho rằng Alan Phan là một người có nhiều kinh nghiệm về thị trường bất động sản và có kinh nghiệm hoạt động trong kinh tế thị trường, đặc biệt là thị trường quốc tế. Ông đã hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực bất động sản, cũng như đã tìm hiểu và viết khá nhiều sách báo liên quan đến bất động sản. Việc Alan Phan nhìn nhận trong một góc cạnh của kinh tế thị trường là điều đáng tôn trọng”. Trọng Thịnh